اختلال استرس پس از حادثه یا PTSD

اختلال استرس پس از حادثه یا PTSD

زمانی رخ می دهد که فرد با یک واقعه آسیب زا مثل جنگ، تصادف، زلزله روبه رو شود که حداقل یک هفته پس از حادثه به وجود می آید. شایع ترین علائم آن افسردگی، اشکال در تمرکز، برانگیختگی دستگاه عصبی، بیدار شدن مکرر در طول شب و کابوس های شبانه است. (این اختلال در زنان بیشتر از مردان است.)

درمان شناختی ـ رفتاری برای اختلال استرس پس از ضربه سه مرحله دارد. نخست، درمانگر به مراجع میآموزد با احساسات و تنش همراه با خاطرات چگونه كنار آید. از جمله شیوههایی برای آرامش بخشیدن به جسم و ساكتكردن دردی كه مراجع احساس میكند را آموزش خواهد داد.

در مرحله دوم، درمانگر به مراجع كمك میكند با خاطرات دردناک رو به رو شود. او به مراجع كمك میكند تا داستان اتفاقی كه روی دادهاست را دوباره تعریف كند. مراجع مبتلا به اختلال PTSD هرچه بیشتر این كار را بكند از خاطراتی كه جان میگیرند كمتر ناراحت میشود و بیشتر به آرامش میرسد.

سرانجام، درمانگر به مراجع شیوههایی میآموزد تا به كمك آنها افكار منفیاش را تغییر داده و مسائل زندگیاش را سروسامان دهد.

نتایج پژوهشهای انجام شده حاكی از آن است درمان شناختی – رفتاری به افراد مبتلا به PTSD كمك میكند تا احساس بهتری داشته باشند. این مطالعات بر سربازان جنگی و نیز قربانیان تهاجم، تجاوز و سایر آسیبها انجام شده است.

همچنین برای از بین بردن ترس و وحشت این افراد میتوان از روش مواجهه مجدد استفاده کردکه در آن فرد مبتلا در یک محیط امن و کنترل شده با عوامل برانگیزاننده اضطرابش مواجه میشود؛ مثلا در روشی به نام واقعیت مجازی، صحنهها، اصوات و رایحههای مخصوص جنگ با هم ترکیب شده و برای یادآوری وقایع آزاردهنده روحی توسط سربازان در محیطی کنترل شده به کار گرفته میشوند و به این ترتیب به تدریج نوع واکنش شخص به آن اتفاقها اصلاح میشود.

دکتر ویکتور فرانکل، روانکاو معروف اتریشی و بنیانگذار روش «معنادرمانی» که خودش تجربه زندانیشدن در اردوگاههای آلمان نازی را در کارنامه دارد، بر این عقیده است که حتی در تاریکترین لحظههای زندگی هم انسان میتواند در انتخاب نوع واکنش اش به سرنوشت آزادی داشته باشد.

او خود میگوید: «پاسخ مثبت به زندگی، با وجود هر اتفاقی که با آن روبهرو شویم، یک فرمان است.» شاید این توصیه زیبای دکتر فرانکل همان چیزی است که بیماران PTSD باید باورش کنند و در راه رسیدن به آن گام بردارند.

دارودرمانی

داروها به تنهایی برای درمان PTSD كافی نیستند. با این حال اگر با رواندرمانی تركیب شوند برای برخی از بیماران مفید هستند. تجویز این داروها به عهده روانپزشك است.

مدت درمان

مدت زمان درمان به آسیبهایی كه از آن رنج میبردید، میزان وخامت آنها، میزان بد بودن علائم در حال حاضر و مشكلات دیگری كه در زندگیتان دارید بستگی دارد. درمان برای افرادی كه تنها یك آسیب را از سر گذراندهاند، معمولاً ۱۲ تا ۲۰ جلسه است. بیشتر این جلسات ۴۵ تا ۵۰ دقیقه طول میكشد، اما به ندرت ممكن است تا ۹۰ دقیقه هم طول بكشند.